Europejska Sieć Natura 2000

Increase Normal Decrease

Położenie:

W granicach m. st. Warszawy wyznaczono jeden obszar na mocy dyrektywy ptasiej (OSO): - Dolina Środkowej Wisły o pow. 2350,6 ha i Puszcza Kampinoska o pow. 0,1 ha oraz jeden obszar na mocy dyrektywy habitatowej (SOO) – Puszcza Kampinoska o powierzchni 0,114 ha.

Na terenie Polski Obszary Natura 2000 ustanawiane są rozporządzeniem Ministra Środowiska. Do tej pory wyznaczono w Polsce 124 obszary ptasie oraz 364 obszary siedliskowe, stanowiące razem ponad 18% powierzchni kraju .
W Polsce, podobnie jak w innych krajach, tereny objęte ochroną w ramach Natury 2000 mają różną powierzchnię: od bardzo rozległych, jak Puszcza Piska, czy Puszcza Kampinoska, po zupełnie niewielkie, będące siedliskiem nietoperzy.
Obszary włączone do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 nie zastępują dotychczas istniejących na terenie Polski form ochrony przyrody, ale uzupełniają już istniejący system terenów chronionych. Jednym z takich obszarów, który spełnia kryteria określone dla obszarów specjalnej ochrony ptaków (OSO) oraz dla specjalnych obszarów ochrony siedlisk (SOO), jest położona w sąsiedztwie Warszawy Puszcza Kampinoska. I choć na jej obszarze ustanowiony został Kampinoski Park Narodowy, to jest ona również elementem systemu Natura 2000.
Wszystkie działania i przedsięwzięcia, których realizacja ma się odbywać na obszarach Natury 2000 lub w ich sąsiedztwie muszą być podporządkowane generalnej zasadzie mówiącej, że jakiekolwiek użytkowanie terenu nie może spowodować zanikania określonego typu siedliska, zmniejszenia jego powierzchni czy zaburzenia jego struktury i funkcji oraz gatunków związanych z tym siedliskiem.
Dolina Środkowej Wisły to obszar specjalnej ochrony ptaków Europejskiej Sieci Natura 2000 położony na terenie województw lubelskiego i mazowieckiego, częściowo w obrębie stolicy.
Jak drogocenna jest Dolina Środkowej Wisły już dawno zrozumieli jej badacze. Dlatego niektóre odcinki rzeki i jej doliny zostały objęte różnymi formami ochrony przyrody. Między Dęblinem a Płockiem jest takich miejsc kilkanaście. Na odcinku warszawskim znajdują się dwa rezerwaty przyrody - Wyspy Zawadowskie i Ławice Kiełpińskie, które obejmują nie tylko wiślane wyspy, ale także tereny położone nad rzeką.
Mimo, że koryto Wisły warszawskiego odcinka rzeki - liczącego ok. 31 km, zostało w dużej mierze uregulowane, to rzeka zachowała swój dziki charakter, często porównywany do rzeki roztokowej. Wisła tworzy starorzecza, boczne odnogi koryta z licznymi, malowniczymi wyspami - od przemieszczających się piaszczystych łach i odsypów po trwałe kępy, porośnięte zaroślami wierzbowymi i lasem łęgowym. Wyspy, łachy i odsypy piaszczyste są  niezbędnym siedliskiem dla tych gatunków ptaków, które budują tu swoje gniazda i wychowują młode, czyli gatunków lęgowych. Większość podlega ochronie lub zaliczana jest do gatunków ginących bądź zagrożonych wyginięciem. Tereny te są także bezpiecznym miejscem postoju dla ptaków odbywających sezonowe wędrówki przez kontynent europejski. Na wiślanych wyspach mogą one odpocząć i posilić się w czasie długiego i wyczerpującego lotu.

fot. Archiwum BOŚ fot. M. Brodzka fot. Archiwum BOŚ fot. Archiwum BOŚ fot. Archiwum BOŚ fot. J. Pawlak fot. J. Pawlak fot. G.T. Kłosowscy. Podróżniczek fot. G.T. Kłosowscy. Gęgawy fot. M. Luniak